Ostrołęka w zamierzchłych czasach

Pierwsze wzmianki na temat Ostrołęki mogą pochodzić z X wieku, a mianowicie chodzi tu o osadę targową z piastowskim grodem obronnym istniejącym w pobliżu  wsi Nowy Susk położonej ok. 6 km na południowy wschód od miasta. W 2008 roku został odkryty tam duży ośrodek rzemieślniczy, leżący niedaleko otoczonego fosą i 4-metrowymi wałami grodu mającego około 90 metrów średnicy.
Po zniszczeniu grodu, prawdopodobnie nastąpiła przerwa w osadnictwie, po czym nowe miasto zostało założone w pobliżu dawnego grodu.

Na obecnych terenach miasta istniało grodzisko – mały gród obronny pochodzący z XII lub XI w. Prawdopodobnie był on częścią łańcuchu nadnarwiańskich grodów istniejących w tamtym czasie. To właśnie wokół tego grodziska powstała osada rzemieślniczo-handlowa co do której możemy być już pewni, że była zalążkiem dzisiejszej Ostrołęki. Dokładne dane na temat założenia tego miasta niestety nie istnieją. Pierwszym dokumentem w którym została wspomniana Ostrołęka był przywilej księcia mazowieckiego Siemowita III, wydany w Wyszogrodzie 12 maja 1373 rok. Dokument traktował o nadaniu Świętosławowi Romie godności wójta Ostrołęki, co niejako oznaczało przyznanie grodowi praw miejskich.

Gród z IX-XI wieku;Zdjęcie: scholaris.pl

Na początku XV wieku Ostrołęka stała się ważnym centrum ekonomicznym i handlowym. Było to zasługą m.in. położenia miasta na skraju puszczy, koło przeprawy przez Narew i na ważnym szlaku handlowym. Głównym partnerem handlowym z którym wymianę prowadziło miasto był zakon krzyżacki. Handel rozwinął się po zawarciu tzw. statutów piotrkowskich, które udostępniły Narew do swobodnych transportów kupieckich.Na początku XVI wieku, w 1502r. książę Konrad III Rudy nadał szewcom ostrołęckim przywilej ustanawiający cech szewski, który stał się podstawą rozwoju najliczniejszego w Ostrołęce rzemiosła. Już w latach 90. XV wieku w mieście została założona pierwsza szkoła, a w 1399r. ufundowany został kościół farny będący obecnie najstarszym zabytkiem miasta.

kościół farny obecnie