- grodzisko wczesnośredniowieczne, gródek obronny pochodzący prawdopodobnie z XII lub końca XI w.;
- historyczny układ urbanistyczny starego miasta z rynkiem i ulicami przyległymi, miasto lokowane w XIV w. na prawie chełmińskim
Zdjęcie: Piotr Brichacek - kościół Farny pw. NMP i św. Mikołaja z XIV w., rozbudowany w latach 1641-1658;
Zdjęcie: Piotr Brichacek - zespół klasztorny pobernardyński: kościół św. Antoniego z lat 1666-1696 z polichromią z XVIII w., klasztor z 1660; dziedziniec kalwaryjny z lat 1751-1752;
Zdjęcie: Piotr Brichacek - zespół budynków pokoszarowych, druga połowa XIX w.;
- kościół pw. św. Wojciecha, wzniesiony w 1890 r., pierwotnie cerkiew prawosławna służąca stacjonującym wojskom rosyjskim;
Zdjęcie: Piotr Brichacek - klasycystyczny ratusz, wzniesiony w 1824 r., zniszczony w 1915 r. odbudowany w 1924 r.;
Zdjęcie: Piotr Brichacek - budynek dawnej poczty (obecnie Muzeum Kultury Kurpiowskiej), z I poł. XIX w. w tym budynku najprawdopodobniej kwaterował Napoleon.
sobota, 4 marca 2017
Co warto zobaczyć w Ostrołęce?
Współcześnie
Jak w całej Polsce, w Ostrołęce transformacja gospodarcza oraz polityczno-społeczna nastąpiła w 1989 r. Rozwinął
się przemysł budowlany. Powstawały pawilony handlowe, oraz inne tego typu miejsca gospodarcze. Pojawiły się nowe banki,
supermarkety, stacje paliw, szkoły i uczelnie niepubliczne. Rozpoczęto
budowę nowego szpitala, powstały nowe osiedla mieszkaniowe, rozwinęło
się budownictwo jednorodzinne. Do użytku oddana została hala
widowiskowo-sportowa, powstało Ostrołęckie Centrum Kultury. Miasto kwitło dalej.
W 1996 r. do użytku został oddany drugi most na Narwi im. A. Madalińskiego – jest to jedna z niewielu tego typu konstrukcji w Polsce, wzorowany na moście Barqueta w Sewilli. W latach 1997-2000 powstał nowy kościół – parafia pw. Zbawiciela Świata. Wybudowano i zmodernizowano wiele kilometrów dróg i chodników, powstały w mieście ronda, wybudowano również obwodnicę. Budynki mieszkalne otrzymały nowe, kolorowe elewacje.
W przeciągu ostatnich latach utworzono tzw. strefę rozwoju
gospodarczego, gdzie na obszarze kilkunastu hektarów, wyposażonym w
pełną infrastrukturę techniczną, stworzono dogodne warunki do
prowadzenia działalności produkcyjnej i usługowej. W ramach strefy
funkcjonuje już kilka firm, w tym „Lacroix-Opakowania” z kapitałem
francuskim. W wyniku otwarcia obwodnicy miasta dostępne stały się
kolejne tereny inwestycyjne.
Równocześnie pojawiły się pewne negatywne zjawiska, takie jak bezrobocie i zróżnicowanie poziomu życia mieszkańców, np. zakłady celulozowo-papiernicze (o których mówiłem w poprzednim poście) zaczęły masowo zwalniać pracowników po prywatyzacji w czasie unowocześniania produkcji. Zbankrutowały zakłady „Przyszłość” (wielobranżowe o których wcześniej nie wspomniałem), a zakład produkcji betonów komórkowych został sprywatyzowany (obecnie występuje pod nazwą „YTONG”) i zwolnił kolejnych pracowników.
W 1998 roku, po kolejnej reformie administracyjnej kraju, miasto utraciło status stolicy województwa i stało się miastem powiatowym. Reaktywowano samorząd terytorialny (Rada Miejska, prezydent). W 2002 r. odbyły się pierwsze powszechne wybory prezydenta miasta, w których zwyciężył Ryszard Załuska. Jednak od 2006 roku urząd ten pełni już trzecią kadencję prezydent z ramienia partii Prawo i Sprawiedliwość, Janusz Kotowski.
W 1996 r. do użytku został oddany drugi most na Narwi im. A. Madalińskiego – jest to jedna z niewielu tego typu konstrukcji w Polsce, wzorowany na moście Barqueta w Sewilli. W latach 1997-2000 powstał nowy kościół – parafia pw. Zbawiciela Świata. Wybudowano i zmodernizowano wiele kilometrów dróg i chodników, powstały w mieście ronda, wybudowano również obwodnicę. Budynki mieszkalne otrzymały nowe, kolorowe elewacje.
 |
| zdjęcie: Piotr Brichacek |
Równocześnie pojawiły się pewne negatywne zjawiska, takie jak bezrobocie i zróżnicowanie poziomu życia mieszkańców, np. zakłady celulozowo-papiernicze (o których mówiłem w poprzednim poście) zaczęły masowo zwalniać pracowników po prywatyzacji w czasie unowocześniania produkcji. Zbankrutowały zakłady „Przyszłość” (wielobranżowe o których wcześniej nie wspomniałem), a zakład produkcji betonów komórkowych został sprywatyzowany (obecnie występuje pod nazwą „YTONG”) i zwolnił kolejnych pracowników.
 |
| Siedziba StoraEnso Poland (zakładów celulozowo-papierniczych); zdjęcie: Piotr Brichacek |
Ludowa Ostrołęka - czasy PRL
Po zniszczeniach II wojny światowej Ostrołęka bardzo powoli wychodziła na prostą. Dopiero plan władzy centralnej który miał uprzemysłowić Polskę dał szansę na rozwój. Ostrołęka stała się miastem centralnym podregionu warszawskiego. W 1959r. powstały tu zakłady celulozowo-papiernicze które w przyszłości stały się jednym z największych w Polsce producentów celulozy (obecnie StoraEnso). Dwa lata później została uruchomiona budowa elektrowni, która - tak jak zakłady celulozowo-papiernicze - stała się jedną z ważniejszych w kraju. W kolejnych latach powstawały kolejne zakłady m.in. produkcji betonów komórkowych (obecny YTONG);mleczarnia a później proszkownia mleka;zakłady mięsne. Jak widzimy podczas PRL-u Ostrołęka prawdziwe podniosła się z kolan i stała się domem wielu ważnych zakładów istniejących do dziś.
1 czerwca 1975 roku, w związku ze nowym podziałem administracyjnym kraju, Ostrołęka awansowała do rangi stolicy nowego województwa ostrołęckiego, którą była aż do kolejnej zmiany podziału administracyjnego w 1990 roku.
Intensywny rozwój gospodarczy przyczynił się do napływu ludności do miasta. Swoją w tym zasługę miało też ustanowienie Ostrołęki stolicą województwa. W latach 1975-1998 ludność miasta wzrosła z 28 tysięcy, do aż 55 tysięcy, co jest wzrostem prawie dwukrotnym.
Na przełomie lat. 80. i 90. XX w. Ostrołęka było miastem wojewódzkim leżącym w samym centrum regionu, co dawało jej przewagę nad np. Wyszkowem czy Ostrowią Mazowiecką. Coraz więcej ludzi przyjeżdżało do Ostrołęki z okolicznych wsi w celu podjęcia pracy.
1 czerwca 1975 roku, w związku ze nowym podziałem administracyjnym kraju, Ostrołęka awansowała do rangi stolicy nowego województwa ostrołęckiego, którą była aż do kolejnej zmiany podziału administracyjnego w 1990 roku.
 |
| Powódź w Ostrołęce, 1979r. |
Na przełomie lat. 80. i 90. XX w. Ostrołęka było miastem wojewódzkim leżącym w samym centrum regionu, co dawało jej przewagę nad np. Wyszkowem czy Ostrowią Mazowiecką. Coraz więcej ludzi przyjeżdżało do Ostrołęki z okolicznych wsi w celu podjęcia pracy.
II wojna światowa w Ostrołęce
Choć wojna zaczęła się we wrześniu, w Ostrołęce już od czerwca 1939 roku na odcinku 10 km wzdłuż Narwi budowano umocnienia i schrony. Gdy wybuchła, mieszkańcy pospiesznie zaczęli przygotowywać się do opuszczenia miasta, co poskutkowało tym że w pierwszych dniach wojny prawie cała ludność, oraz Rada Miasta opuściła Ostrołękę i schroniła się w okolicy.
10 września wojska niemieckie bez większego oporu dotarły i zajęły miasto. Zniszczone zostały jedynie dwa tartaki w pobliżu. Ostrołęka została przemianowana na
Scharfenwiese i stała się siedzibą władz okupacyjnych małego regionu
ostrołęckiego. Nie była jednak częścią Generalnego Gubernatorstwa, a jedynie miastem peryferyjnym III Rzeszy. Wkrótce Niemcy rozpoczęli konfiskatę żywności, mebli, futer i metali. Ustalono
rygorystyczne i poniżające wobec Polaków zasady. Żydom zamieszkującym
Ostrołękę rozkazano opuścić ją w ciągu 2 godzin. Po przyjęciu delegacji
żydowskiej przez landrata termin przedłużono o 2 dni. Dzięki temu Żydzi opuścili
Ostrołękę bezkrwawo. Niestety duża ich część zginęła później w Treblince i innych niemieckich obozach zagłady. Część z nich która przetrwała założyła organizację "Organisation of Imigrants from Ostroleka in Israel".
Kościoły i szkoły polskie były zamieniane na magazyny, warsztaty i fabryki.
6 września 1944 r. po dwudniowych walkach Niemcy opuścili
miasto. Do Ostrołęki wkroczyła Armia Czerwona pod dowództwem gen. A.
Gorbatowa. Niemcy wycofali się na prawy brzeg Narwi i stamtąd przez 5
miesięcy ostrzeliwali miasto. Wobec tej sytuacji ludność cywilna została
ewakuowana jeszcze we wrześniu. Wróciła do miasta dopiero w styczniu
1945 r., kiedy front się oddalił. Po II wojnie światowej zniszczenia
Ostrołęki były wielkie, ale nie aż tak duże, jak po I wojnie.
 |
| Rynek w Ostrołęce w czasach II wojny światowej |
Kościoły i szkoły polskie były zamieniane na magazyny, warsztaty i fabryki.
 |
| Ostrołęka w 1945 roku |
Nowożytna Ostrołęka
"Złoty wiek Ostrołęki" - okres trwający 40 lat od 1526r. został
zapoczątkowany poprzez wcielenie ziem Księstwa Mazowieckiego do Korony i
oddania pod władanie królowej Bonie, która obsypała miasto licznymi
przywilejami
Nie obyło się jednak bez tragicznych wydarzeń. Rok 1563 przyniósł
miastu dwie duże katastrofy – epidemię oraz pożar, który spustoszył
większość budynków miasta. Ogień i zaraza zniszczyły praktycznie cały
dorobek Ostrołęki, na który tak mozolnie pracowano w ciągu dwóch
poprzednich stuleci. W 1571 r. kolejna epidemia spowodowała wyludnienie
miasta i okolicznych wiosek. Tym samym krótkie czasy świetności dobiegły
końca.
Ostrołęka szybko się otrząsnęła się z tych katastrof. Ponowny wzrost gospodarczy trwał do połowy XVII w., aż do roku 1656, kiedy to miasto zostało zaatakowane przez Szwedów. W czasach „potopu” Ostrołęka została prawie całkowicie zniszczona. Liczyła wówczas tylko 400 mieszkańców. Ożywienie gospodarcze nastąpiło pod koniec XVIII wieku.
W okresie insurekcji kościuszkowskiej rozwinęła się specyficzna gałąź przemysłu – burszytniarstwo. Bursztyn dostarczany był do Ostrołęki w dużych ilościach przez okolicznych Kurpiów. Dlatego też w 1798 roku w mieście powstała bursztyniarnia. W późniejszych latach produkty ostrołęckiej bursztyniarni znane były w całej Europie.Do czasów I wojny światowej miasto rozwinęło się nieco, ale nadal zostało małym, prowincjonalnym miasteczkiem na uboczu.
Po I wojnie światowej pierwsze 2 lata niepodległości były dla mieszkańców „walką o chleb i dach”, w dosłownym tego słowa znaczeniu. Straty wojenne w Ostrołęce obliczono na 75% (budynków i innego mienia). Dwudziestolecie międzywojenne upłynęło tu spokojnie (pomijając wojnę z bolszewikami). Miasto się rozwijało, koniunktura wzrastała a poziom życia szedł w górę.
 |
| Bona Sforza - drzeworyt z dzieła Decjusza De vetustatibus Polonorum |
Ostrołęka szybko się otrząsnęła się z tych katastrof. Ponowny wzrost gospodarczy trwał do połowy XVII w., aż do roku 1656, kiedy to miasto zostało zaatakowane przez Szwedów. W czasach „potopu” Ostrołęka została prawie całkowicie zniszczona. Liczyła wówczas tylko 400 mieszkańców. Ożywienie gospodarcze nastąpiło pod koniec XVIII wieku.
W okresie insurekcji kościuszkowskiej rozwinęła się specyficzna gałąź przemysłu – burszytniarstwo. Bursztyn dostarczany był do Ostrołęki w dużych ilościach przez okolicznych Kurpiów. Dlatego też w 1798 roku w mieście powstała bursztyniarnia. W późniejszych latach produkty ostrołęckiej bursztyniarni znane były w całej Europie.Do czasów I wojny światowej miasto rozwinęło się nieco, ale nadal zostało małym, prowincjonalnym miasteczkiem na uboczu.
 |
| Bursztyn; zdjęcie: wikipedia |
Po I wojnie światowej pierwsze 2 lata niepodległości były dla mieszkańców „walką o chleb i dach”, w dosłownym tego słowa znaczeniu. Straty wojenne w Ostrołęce obliczono na 75% (budynków i innego mienia). Dwudziestolecie międzywojenne upłynęło tu spokojnie (pomijając wojnę z bolszewikami). Miasto się rozwijało, koniunktura wzrastała a poziom życia szedł w górę.
Ostrołęka w zamierzchłych czasach
Pierwsze wzmianki na temat Ostrołęki mogą pochodzić z X wieku, a mianowicie chodzi tu o osadę targową z piastowskim grodem obronnym istniejącym w pobliżu wsi Nowy Susk położonej ok. 6 km na południowy wschód od miasta. W 2008 roku został odkryty tam duży ośrodek rzemieślniczy, leżący niedaleko otoczonego fosą i 4-metrowymi wałami grodu mającego około 90 metrów średnicy.
Po zniszczeniu grodu, prawdopodobnie nastąpiła przerwa w osadnictwie, po czym nowe miasto zostało założone w pobliżu dawnego grodu.
Na obecnych terenach miasta istniało grodzisko – mały gród obronny pochodzący z XII lub XI w. Prawdopodobnie był on częścią łańcuchu nadnarwiańskich grodów istniejących w tamtym czasie. To właśnie wokół tego grodziska powstała osada rzemieślniczo-handlowa co do której możemy być już pewni, że była zalążkiem dzisiejszej Ostrołęki. Dokładne dane na temat założenia tego miasta niestety nie istnieją. Pierwszym dokumentem w którym została wspomniana Ostrołęka był przywilej księcia mazowieckiego Siemowita III, wydany w Wyszogrodzie 12 maja 1373 rok. Dokument traktował o nadaniu Świętosławowi Romie godności wójta Ostrołęki, co niejako oznaczało przyznanie grodowi praw miejskich.
Na początku XV
wieku Ostrołęka stała się ważnym centrum ekonomicznym i handlowym. Było to zasługą m.in. położenia miasta na skraju puszczy, koło przeprawy przez Narew i na ważnym szlaku handlowym. Głównym partnerem handlowym z którym wymianę prowadziło miasto był zakon krzyżacki. Handel rozwinął się po zawarciu tzw. statutów piotrkowskich, które udostępniły Narew do swobodnych transportów kupieckich.Na początku XVI wieku, w 1502r. książę Konrad III Rudy nadał szewcom ostrołęckim przywilej ustanawiający cech szewski, który stał się podstawą rozwoju najliczniejszego w Ostrołęce rzemiosła. Już w latach 90. XV wieku w mieście została założona pierwsza szkoła, a w 1399r. ufundowany został kościół farny będący obecnie najstarszym zabytkiem miasta.
Po zniszczeniu grodu, prawdopodobnie nastąpiła przerwa w osadnictwie, po czym nowe miasto zostało założone w pobliżu dawnego grodu.
Na obecnych terenach miasta istniało grodzisko – mały gród obronny pochodzący z XII lub XI w. Prawdopodobnie był on częścią łańcuchu nadnarwiańskich grodów istniejących w tamtym czasie. To właśnie wokół tego grodziska powstała osada rzemieślniczo-handlowa co do której możemy być już pewni, że była zalążkiem dzisiejszej Ostrołęki. Dokładne dane na temat założenia tego miasta niestety nie istnieją. Pierwszym dokumentem w którym została wspomniana Ostrołęka był przywilej księcia mazowieckiego Siemowita III, wydany w Wyszogrodzie 12 maja 1373 rok. Dokument traktował o nadaniu Świętosławowi Romie godności wójta Ostrołęki, co niejako oznaczało przyznanie grodowi praw miejskich.
 |
| Gród z IX-XI wieku;Zdjęcie: scholaris.pl |
 |
| kościół farny obecnie |
środa, 8 lutego 2017
Kilka faktów o Ostrołęce
 |
| Zdjęcie: Piotr Brichacek |
Ostrołęka jest miastem na prawach powiatu w północnej części województwa mazowieckiego. W nim znajduje się siedziba powiatu Ostrołęckiego, a w latach 1975-1998 stolica województwa ostrołęckiego.
 |
| Flaga Ostrołęki |
W mieście mieszka 52 406 osób, a gęstość zaludnienia wynosi 1 830,5 os./km² co daje Ostrołęce miejsce 6. w województwie pod względem liczby ludności, oraz miejsce 83. w Polsce, lecz liczba mieszkańców od 2002 roku maleje. Od 2006 roku prezydentem jest Janusz Kotowski, sprawując już ten urząd trzecią kadencję.
Miasto zostało założone w XI wieku, natomiast prawa miejskie uzyskało w 1373 r.
W 2013 r. wydatki budżetu samorządu Ostrołęki wynosiły 268,22 mln zł, a dochody budżetu 242,53 mln zł. Zadłużenie samorządu według danych na koniec 2013 r. wynosiło 81,6 mln zł, co stanowiło 33,7% wysokości wykonywanych dochodów.
 |
| Herb Ostrołęki |
Subskrybuj:
Posty (Atom)